LED there be colour

Eerder schreef ik al dat een LED lamp kopen een moeilijkere opgave is dan het lijkt. Er zijn allerlei aspecten waarnaar je kunt kijken om de juiste lamp te kopen. Het ligt natuurlijk aan jou en waarvoor je hem nodig hebt, maar er is ook een aantal eigenschappen die per lamp kunnen verschillen. Ik heb het over kleurweergave, kleurtemperatuur en lichtsterkte. Wil je weten wat dat inhoudt? Lees dan verder, want vandaag vertel ik meer over kleurweergave.

 

Kleurweergave

Kleurweergave gaat over hoe kleuren worden weergegeven door het licht van een bepaalde lamp. Bij sommige lichtbronnen kun je de kleuren natuurgetrouw zien. Net als bij daglicht. Dat betekent dat alle kleuren van het lichtspectrum in de juiste verhouding aanwezig moeten zijn in de lichtbron. Dit zijn de kleuren van de regenboog: geel, groen, blauw, oranje, rood en violet. Op de illustratie hierboven kun je zien hoe de kleuren van de paraplu eruit zien met een goede (r) en mindere (l) kleurweergave.

 

Coloring Rendering Index

De kleurweergave wordt weergegeven met een index, de CRI (Coloring Rendering Index). Deze kan een waarde hebben tussen 0 en 100 Ra. In de illustratie hierboven zag je al zie je wat het verschil is tussen een lage en hoge index. Het is niet altijd nodig om een hoge waarde te hebben, bijvoorbeeld in een magazijn of bij buitenverlichting. Maar op de meeste plekken wil je toch wel een waarde van >80 en liever >90.

 

Gloeilamp vs LED lamp

Een gloeilamp heeft altijd een goede kleurweergave, net als daglicht. Dat betekent een CRI van 100. Ook een halogeenlamp heeft een hoge CRI. TL- en spaarlampen hebben lagere CRI. Dat komt door de manier waarop het licht tot stand komt. Een ander voorbeeld is de lagedruk natriumlamp die je langs de snelwegen vindt. Ze geven oranjeachtig licht. Deze hebben een erg lage CRI, omdat ze maar een kleur licht uitstralen. De rest van de kleuren uit het spectrum zitten er niet in. Daardoor kun je met deze lampen geen kleuren herkennen. De LED heeft wat kleurweergave een progressie doorgemaakt. Vroeger was deze niet zo goed, maar vandaag de dag is dat een stuk beter. De meeste leveranciers zetten de CRI of Ra waardes bij de verlichting. Maar natuurlijk is het niet zo gemakkelijk... 

 

Maar acht kleuren

 

De CRI wordt berekend met 8 kleuren en neemt verzadiging niet mee. Voor LED verlichting is dat echter niet voldoende, het CRI resultaat zegt dan niet altijd alles. Het vertelt in het geval van witte LED lampen te weinig over de eigenlijke kleurweergave. Want sommige leveranciers richten zich sterk op deze acht kleuren en negeren daarbij de tussenwaarden. Zo kun je dus een hoge CRI hebben en toch geen goede kleurweergave. Of twee lichtbronnen met dezelfde CRI en een totaal andere weergave. De CRI gaat namelijk uit van een gemiddelde, waardoor hoge waardes de lage compenseren.

 

Nieuwe methode

Daarom is er een nieuwe methode ontwikkeld, de TM30-15. Deze methode test met 99 kleurtinten, waarbij ook verzadiging is meegenomen. Probleem hierbij is dat de waarde op zich niet heel veel zegt. Het gaat om de verdeling van de kleuren en de toepassing waarvoor het licht nodig is. Zo gemakkelijk als bij de CRI is het dus niet. Je moet de resultaten kunnen lezen. Bovendien meten veel leveranciers alleen de CRI en maken ze geen gebruik van de TM30-15.

 

Zo zie je maar dat de ene  LED lamp de andere niet is. Deze keer had ik het over kleurweergave, de volgende keer gaat het over kleurtemperatuur. Wil je meer weten? Je kunt ondertussen natuurlijk altijd voor advies bij mij terecht.

Reactie schrijven

Commentaren: 0